Artvinli Besici: “Besicilik Yapanlar Ahırlarına Efsanevi Bağlamaktansa Paralarını Nema ve Kırat Korumalı Mevduata Yatırarak Kazanmaya Çalışıyor”

MURAT İSTANBULLU

Artan ağızotu, saman ve duman fiyatları besicileri düşündürürken, ağızotu ve saman tedarikçileri ise dünyalık kazanamamaktan yakınıyor. Ağızotu satan ve ayrımsız zamanda besicilik özne Artvinli Fuat Salan, “Abra haddinden fazla amma kazancımız on paralık bulunmayan. Sabık yıl besi işleyen arkadaşların bu yıl hiçbiri ahıra yegâne hayvan bağlamadı. Bütünü çekildi, amade parayı kenara atıyor. Ihtimal üstelik faizden artık kazanıyor ihtimal birlikte düzem korumadan henüz çok para kazandığı üzere hayvancılık yapana kadar orada parayı değerlendiriyor” dedi.

Artvin’in Ardanuç ilçesinde hayvancılık işleyen üreticiler, artın fiyatlardan yakındı. Besicilik ve yemçilik eden Fuat Salan, yaşadıkları sıkıntıları şöyle anlattı:

“KİMSE ARTIK HAYVANCILIK DÜZENLEMEK İSTEMİYOR”

“Ardanuç’ta esnaflık yapıyorum. Yem ve un ticareti yapıyorum bire bir zamanda birlikte hayvancılık yapıyorum, kendime ilgili hayvanlarım var ve besicilik yapıyorum. Müstahsil tarafında bakarsak eğer 110-120 liraya dünyalık ettiğimiz tıpkı kilo karkas hitit 95-100-102 bandında, 102 lirayı geçmiyor. Yani temas halükarda yetiştirici en birkaç 15 lira karkas ette zararı var. Kimse hayvancılık açmak istemiyor, güzeşte yıla bakarak yem satışlarımız sıradan düştü zira vatandaş alıp yedirip sezmek istemiyor hayvanını. bundan sonra elinden çıkarmanın peşinde bütün. İneğini satıyor, ne varsa elinde satmaya çalışıyor. 10-11’inci aylarda 160-170 bandında aldığım yemi ego kendi hayvanlarıma, bu sene 340-350 bandında kendim aldım. Vadelide değil başlangıçta fiyatı ahit 2,5 katına çıkacak nerdeyse. Maden yerine 3 katına çıkma, saman 900 teklik şimdi ise 2 bin 700 teklik demin. Vücut maliyeti güzeşte yıl 60 liraya kestiriyordum şimdi 95 lira. Yani girdilerin maliyeti hesaplarsan bire bir de kestirdiğin maliyeti, ikisi ortada tekrar bir fark var. Yine 20-30 lira kötülük var ki türlü kendisine hesaplarsak. Yani gelişigüzel türlü beis çiftçinin işi.

“SABIK YIL BESİCİLİK YAPANLAR BU YIL AHIRLARINA HAYVAN BAĞLAMADILAR”

Buzağı iken büyütüyoruz, yaylaya gidiyor ve merada yayılıyor katıksız namına masrafları bile var ve kayıplarımız var. Sonbahar olunca derun alıyoruz ve bu nöbet üstelik besi maliyetleri başlıyor içerde. İlacıdır, ottur, yemidir, silajıdır, samanıdır ve hepsi ekstra maliyet. Angarya haddinden fazla amma kazancımız hiç bulunmayan. Onun amacıyla buradaki bütün vatandaşların kâffesi sabık sene besi fail arkadaşların kişi bildiğim bu yıl tek tanesi ahıra biricik efsanevi bağlamadı. Hepsi çekildi hazır parayı kenara atıyor. Belki dahi faizden imdi kazanıyor ihtimal üstelik düzey korumadan henüz aşkın dünyalık kazandığı üzere hayvancılık yapana büyüklüğünde orada parayı değerlendiriyor. Burada beis etme riski bile yok amma maalesef biz engel ediyoruz.

“BİR HAYVANIN BESİ MALİYETİ 2 BİN LİRAYI BULUYOR”

Otumuzu 8. ayın sonu 9. ayda aldık, maddiyatımız yettiğince zira biz 150 titrem büyüklüğünde mal, saman bunları alıyoruz. O zaman 2700-3.000 liraya alıyorduk. Hani bitince birlikte otu koyacak yerimiz bulunmayan şimdi yeniden almaya başladık. Şu anda otun maliyeti 4 bin lirayı buldu. Yani bu işin içinden çıkılmaz hale geldi. Ana ham maddelerden birisi olan sarıkız ve saman. Samanı bin 600 liraya alırken, demin ise 3 bin lira. 50 başlık besi çiftliği, şu anda 10. ayın biri itibarıyla hayvanlarımızı besiye aldık. Mahiye maliyeti tıpkısı hayvanın 2 bin lirayı buluyor ama çor ve ilaçlar hariç. Hayvanlarımızın gizler ve yemleme masrafları kim, 8 kamer ahırda besliyoruz. 8 ay süresince 16-20 bin lirayı buluyor. Biz bunu 20 bin liraya almışız kim hep 40 bin liraya para oluyor ki ve tığ hayvanlarımızı birçok paraya satabiliriz ya bile satabilir miyiz o bile müphem.”

“15 TITREM SAMANDAN 5 TONU MAZOTA GİDİYOR”

Saman tedarikçisi Cengiz Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Samancıyım, Şanlıurfa Siverek’te oturuyorum. Samanı alıp Ardanuç’ta satıyoruz. Alelumum Diyarbakır çevresinden samanı alıyoruz. Samanı 1850-1900 liraya alıyoruz, burada ise 2.850 teklik kadar fiyatlarda satıyoruz. Samanı aldığımız eşhas ise ‘bizi kurtarmıyor’ diyor. Maliyetler faziletkâr, mazot fiyatlı olduğundan üstelik faziletkâr maliyetlere dünyalık oluyor diyorlar. Ardanuçlu besiciler ise bize pahalıya geliyor diyor. Bizim sattığımız samansa meydan buğday samanıdır ve 2.800-2850 liralık besiciye pahalıya geliyor. Bizde Ardanuç’ta parça parça satıyoruz ve birtakımı diyor ayrımsız husye fazla beygir diyor ve doğal yerine bizde yarım veriyoruz. Ara Sıra yağmur tamam, çökelge evet yani rezilliği çoktur bu yolun. Haddinden Fazla yavaş bire bir yolu var. Siverek’ten buraya büyüklüğünde git gel turumu tamamladığımda zir üst 9-10 bin teklik süt yakıyorum. Bu birlikte tabii kendisine samanın üstüne 700-800 teklik maliyet yansıyor. Ardanuç’tan yük bulsam henüz iyice evet bizi kurtarır ama denge bulmaz isek kızıl tıpkı husus kalmıyor. Bizde yalnız motorin değil, korse, yağ desen, antifriz desek, yıllık pirimler dersen, saymanlık dersen bize üstelik bire bir özdek kalmıyor. 15 tondan 5 tonu mazota gidiyor. DEMET-KUR’u ödeyemiyorum faziletkâr olduğu amacıyla ödeyemiyorum natürel namına sağlıktan yararlanamıyorum. Doktora gidince ilaçlarımı parayla alıyorum. Şu anda RABITA-KUR’a borçluyum. Dünden bu yana Ardanuç’tayım lime lime gidiyor ve aracın yüzdelik ellisini satmış durumdayım ve arabanın yarısı hala duruyor ve inşallah satarız.”

“OTU KENDİM TEDARİK EDİYORUM AMMA SAMANI HAZIR ALMAK ZORUNDAYIM”

Besici Uca Gürbüz Yağız ise şunları söyledi:

“Ardanuç’a 40 kilometre mesafede bulunan Yaylacık köyünde hayvancılık yapmaktayım ve geçimimi buradan sağlıyorum. Köyden, Ardanuç’a inmemin yegâne nedeni hayvanlarıma yemleme ve saman alabilmek ama yemleme ve samanı alabilmenin yolu dahi akçe paradan geçiyor. Nakit konusunda üstelik sıkıntılarımız çokça iri. Küçükbaş hayvanlarıma fino ihtiyacını değme hangi kadar kendim karşılasam dahi yemle alay malay saman atfetmek zorundayım mecburen. Samanın maliyeti erdemli olduğu üzere tığ yapamıyoruz. Alelhusus süt bilindiği gibi çokça pahalı olması zımnında bize pahalıya dünyalık oluyor. Dolayısıyla biz kendimiz üretmektense hazır samanı ahzetmek henüz uyguna geliyor. Şu anda saman ve yem fiyatları tahammülfersa derecede kalık durumda yetiştirici olarak tığ bu işin içinden kuşkusuz çıkacağız bilmiyorum ama çıkmakta zorundayız.

“KAYIRICI DOSTTAN BORÇ PARA ALIP SAMAN ALACAĞIM”

Saman ve yemleme ihtiyacını çeşitli yerlere başvurdum ama benim çabucak çözmem gerekiyor. Böyle tıpkısı talih bile olamadığından eşten, dosttan borç para bularak zaman kategorik çözmem gerekiyor çünkü köyüme kar yağması halinde ulaştırma şansım seçme ant bulunmayan. Filhakika sürekli borçla harçla döndürüyoruz bu hayvancılığı. Bunu nereye büyüklüğünde götüreceğiz borçla, harçla bunu birlikte bilmiyorum. Umarım mümasil zamanda bu ülkede yetkili kurumlar ve yetkililer bu konuya umum atarlar üstelik bizim bu çiftçilerin sorunlarına esaslı aynı çözüm getirirler. Beklentimiz bu yönde.”

Share: